Giving Europe

“Giving Europe”: het in kaart brengen van de filantropische bijdragen van individuen, legaten, fondsen, bedrijven en goede doelen loterijen in de EU.

In het verleden, vóór de opkomst van de verzorgingsstaten, waren filantropen de belangrijkste financiers van culturele en religieuze instellingen. In het huidige tijdperk van bezuinigingen lijkt de rijke traditie van filantropie in Europa weer op te leven. In veel Europese landen wordt filantropie herontdekt als bron van financiering voor publieke voorzieningen en sociale innovatie. Bovendien wordt het belang van filantropie voor het algemeen welzijn in toenemende mate erkend door de Europese Commissie.

Maar feiten over de omvang en de samenstelling van de filantropische sector in Europa ontbreken. Wie schenkt hoeveel en aan welk doel? Zonder geldige en betrouwbare gegevens, is het moeilijk om de maatschappelijke betekenis van filantropie aan te tonen en te bevorderen.

Het ‘Giving Europe’ onderzoeksproject beoogt inzicht te creëren door de belangrijkste beschikbare cijfers en statistieken met betrekking tot de filantropische sector in de verschillende Europese landen in kaart te brengen. De studie laat zien hoe wijdverbreid private bijdragen zijn voor het algemeen nut, hoe deze bijdragen verschillen tussen de sectoren, en hoe de mate van geefgedrag uiteenloopt tussen de verschillende landen in Europa.

Het onderzoek dient daarnaast te resulteren in de ontwikkeling van nationale databanken die betrekking hebben op het geefgedrag van individuen / huishoudens, legaten, fondsen, bedrijven en goede doelen loterijen.

De studie zal bovendien als maatstaf kunnen dienen voor overheden, fondsen en non-profit organisaties: het niveau van de fondsenwerving en ‘grant making’ kan worden vergeleken. Een dergelijke benchmark is belangrijk, omdat overheden hun verantwoordelijkheden aan het herdefiniëren zijn, wat, naar verwachting, tot groei van de filantropische sector zal leiden.

Het onderzoek zal het ook bijdragen aan het vormen van netwerken van filantropische instellingen, fundraisers, grantmakers, koepelorganisaties, grote donoren, en filantropische opleidingsinstituten; het stimuleert samenwerking binnen de filantropische gemeenschap, van liefdadigheidsinstelling tot aan non-profitorganisaties en beleidsmakers; en het zal bestaande Europese wetenschappelijke netwerken zoals ERNOP stimuleren.


Het onderzoek is geïnitieerd door de European Research Network on Philanthropy (ERNOP). Dit netwerk is in januari 2008 opgericht door een groep vooraanstaande Europese filantropie wetenschappers, met als gemeenschappelijk doel het coördineren en bevorderen van wetenschappelijk filantropische onderzoek in Europa. Op dit moment hebben ongeveer 175 leden uit 22 Europese landen zich bij ERNOP aangesloten. ERNOP is een institutioneel lid van de ISTR en werkt samen met andere Europese Filantropie netwerken, zoals EMES, ICFO en de EVPA. Meer informatie is te vinden op www.ernop.eu.

 

Methodologie

De ‘Giving Europe’ studie is gebaseerd op de methodologie van het ‘Geven in Nederland’ onderzoek, welke sinds 1995 tweejaarlijks wordt uitgevoerd door het
Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU-CPS). Het onderzoek biedt uitgebreide macro-economische ramingen met betrekking tot filantropie door huishoudens, bedrijven, legaten, fondsen en goede doelen loterijen. De schattingen zijn gebaseerd op primair onderzoek naar huishoudens en bedrijven en op secundaire data-analyse met betrekking tot legaten, fondsen en loterijen. Het onderzoek is het eerste in zijn soort in Europa en wordt gefinancierd door de Nederlandse overheid. Meer informatie over de methodiek is te vinden op www.giving.nl.

Relevantie

Filantropie was tot voor kort een geïsoleerd punt van aandacht binnen het EU beleid en op de politieke agenda van de Europese overheden. Maar de “Europa 2020 strategy” van de Europese Commissie, die zich een op kennis en innovatie gebaseerde economie ten doel stelt, en zich richt op duurzame en inclusieve groei (veel werkgelegenheid en sociale en territoriale cohesie), biedt nieuwe kansen. Filantropie wordt niet langer gezien als sec een financieel instrument ten behoeve van onderzoek en innovatie; fondsen en geldwervende goede-doelenorganisaties financieren in toenemende mate belangrijke publieke diensten. Bovendien hebben beleidsmakers binnen de Nederlandse overheid aangegeven Filantropie op de agenda te zetten tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU (2016).